Te Kingi o TeArawa

Mauriora Kingi Photograph by Stephen Parker

He roi kei aku kamo e mapuna ake nei e Mauriora. I whakarite taua kia tuhia mai enei pitopito korero hei whakanui i a koe me te honore o te Kuini i whakawhiwhia ai ki a koe inanoa nei mou i whakamahiti korou ai mo o iwi, mo o hoa, mo wai ake ranei, Maori mai, Pakeha mai.

Engari, no to tikarotanga atu, kua mate a Kereama te rangahau korero mou, etahi he mea tiki atu i te takiwa. Heoi ano, hei kura mo te iwi.

Mauiora Kingi - Te Arawa, Ngati Raukawa, Ngati Maniapoto He tohunga, he mangai nui, he pukenga whakapapa, he kaiwhakairo i te rakau me te kupu.

Kua eke te wiki kotahi mai ano i ta Te Arawa, me te motu whanui, nehu i a ia.

Me te aha, kaore tonu te iwi i te whakaae kua rehurehu tetahi o ona rangatira motuhenga ki te rua hokinga kore ki muri. He mate ohorere, he mate whakatumeke i tona iwi.

No te ata o te Paraire te 5 o Pipiri a Mauriora Kingi i kitea ai e tona tama, e Te Mauri Kingi (18), e takoto kirimatao ana i tona moenga, i tona whare i Rotorua. E ai ki nga whakamatautau, he mate manawa te take, me te aha, i he pea i te po o mua.

Ahakoa te hohonu o ona pakiaka ki roto o Te Arawa, whanau mai ai a Mauriora ki Otaki, i te rohe o Ngati Raukawa ki te tonga.

I kuraina ai ia i Otaki. Ko tona arero pounamu, me te ahei ona ki te whaikorero i kitea e te motu nona i te kareti o Otaki, tekau ma whitu tau tona pakeke. 1979 i puta tona ihu i te wahanga Pei Te Hurinui Jones, i te whakataetae Manu Korero o te motu.

Na wai ka tipu te tomina ki nga "kai a te rangatira." 18 tau te pakeke, ka whakanohia a Mauriora e ona kaumatua ki te pae korero, me te aha, kihai a muri i hokia.

Na wai, na wai, ka hunuku atu a Mauriora ki Rotorua noho ai, taro ake, ka poipoia e nga kaka waha nui o taua wa, e Mere Royal, e Ruiha Hatu, e Tenga Rangitauira, e Te Hiko o Te Rangi Hohepa, ahakoa taiohi tonu ana.

I nga tau '80, i hono atu ai a Mauriora ki te kura whakairo New Zealand Maori Arts and Crafts Institute, e mohiotia ana ko Te Puia. He kura whakairo, he kura wananga.

Haere te wa, ka tipu ona maramatanga ki nga tikanga a Te Arawa, ki nga whakapapa, ki nga korero, ki nga moteatea o te iwi, otira, ki tenei mea ki te raranga i te tangata.

Na era pukenga ia i arahi, a, pakeke noa.

1992, na Mauriora te kapa haka o Tuhourangi Ngati Wahiao i arahi i te whakataetae i tu ki Turangawaewae.

Katahi ia ka whakairi i tana piupiu, he pikoko no nga kaiwhakahaere o te ahurei ki ona pukenga. Mea rawa ake, ka whakanohoa hei kaiwhakawa i te tau 1994, he turanga i puritia e ia, mate tonu atu. Ko tana i whakawa ai ko te haka, ko te whakaeke, ko te whakawatea, ko te kaitataki tane, me tana tino, ko te moteatea.

Kaore he kaiwhakawa tautohito ake, Te Arawa mai, Te Matatini mai, kura tuarua mai.

1997, ka whai turanga mahi a Mauriora ki te kaunihera o Rotorua hei mangai-a-iwi mo nga take taiao. Kaore noa i roa, ka whakawhiti atu ki te taha whanake hapori mahi ai hei pou tikanga, pou ahurea.

2001, i whakawhiwhia ia ki te turanga pou whakahaere kaupapa Maori i te kaunihera, a mohoa noa nei i piko te tuar? m? te hapori whanui.

I roto i nga tau i whakawhirinaki atu nga pirimia, nga kawana-tianara, nga minita, etahi o te whanau o te Kuini o Ingarangi ki a ia, he whakamarama tikanga, he whakapakeha korero, he tauwhiro tangata hoki nga mahi. Ahakoa ko wai, ahakoa no hea, i raupa ona ringa kia ora ai te iwi, a-tinana, a-wairua ano hoki.

Ko tona pai, ko te humarie ona, ko te whakaiti ona. Koia pu te take i whakawhiwhia ai a Mauriora ki te honore a te kuini i nga wiki tata nei. Ka tika hoki.

Tona tikanga kei Ingarangi ke a Mauriora e whakamauru ana i nga ngakau maru o te whanau Onslow, e tangi ana i te ngarohanga o a ratou tini taonga kamehameha no te ao kohatu, i wera ai i te tahunga o Clandon House in nga wiki ka pahemo nei.

Tona tikanga mana hoki nga kaiwhakawa o te whakataetae kapa haka a-rohe e arahi hei nga wiki tata nei.

Heoi ano, e kore e ea.

Me pehea e ea ai i a tatou tana whakamomori mo te iwi?

Ma te aha i te whangai i te reo, i nga tikanga, i nga taonga onamata hoki ki nga tamariki.

Ko te iwi hei taituara mo ana tamariki tokotoru, i a Te Wai, Te Mauri, ratou ko Tawharau. Ko te aunga o te moe ki a koe Mauriora. E moe Chief.